احمد احمدى بيرجندى

44

مدايح محمدى در شعر فارسى ( فارسي )

نظامى گنجوى ( وفات 614 ه ) ابو محمّد الياس بن يوسف معروف به نظامى گنجه‌اى يا گنجوى استاد بزرگ در داستان سرايى و يكى از اركان شعر فارسى است . زندگى وى بيشتر در زادگاهش گنجه گذشت . منظومه‌هاى خود را كه معروف به پنج گنج يا خمسه است و شامل مخزن الاسرار ، خسرو و شيرين ، ليلى و مجنون ، هفت پيكر و اسكندرنامه مىباشد ، به نام اتابكان آذربايجان و پادشاهان محلّى ارزنگان و شروان و مراغه و اتابكان موصل ساخت . نظامى غير از خمسه ديوانى دارد مشتمل بر قصايد و غزلها كه قسمتى از آن در دست است . نظامى با پرداختن داستانهاى بىنظير خود قدرت خود را در تخيّل و شرح مناظر و لطايف سخن به اوج رسانيد . از قرن هفتم به بعد از منظومه‌هاى او تقليد بسيار شده است ولى هيچ يك به پايهء او نرسيده است . وفاتش در سال 614 ه . اتفاق افتاد . آثارش بارها چاپ شده است . 8 نعت پيغمبر اكرم ( ص ) اى شاه سوار ملك هستى * سلطان خرد به چيره دستى اى ختم پيمبران مُرسَل * حلواى پسين و مِلح اوّل [ 1 ] اى حاكم كشور كفايت * فرمانده فتوى ولايت هرك آرد با تو خود پرستى * شمشير ادب خورد دو دستى اى بر سر سِدره گشته راهت [ 2 ] * و اى منظر عرش پايگاهت اى خاك تو توتياى بينش * روشن به تو چشم آفرينش شمعى كه نه از تو نور گيرد * از باد بروت [ 3 ] خود بميرد